Ngày 3-4, ông Jacque Maitre, cựu Giám đốc về nghiên cứu tại Trung Tâm nghiên cứu khoa học quốc gia Pháp (CNRS) chủ trì buổi nói chuyện tại trụ sở của Hội Người Việt Nam tại Pháp (UGVF) ở Paris với chủ đề: “Từ săn bắt trong rừng nhiệt đới đến cơ chế thị trường toàn cầu hóa: dân tộc thiểu số miền núi ở thung lũng A Lưới, tỉnh Thừa Thiên - Huế, miền Trung Việt Nam'.
Ông Jacque Maitre cho biết thêm, A Lưới được chọn là đối tượng nghiên cứu vì đây là một trong những nơi bị ảnh hưởng nặng nề nhất của chất độc da cam/dioxin. Người dân ở đây chủ yếu là người dân tộc sinh sống bằng nghề săn bắt và làm rẫy hơn nửa thế kỷ qua, nhưng hiện nay, nhờ những cải tiến trong nông nghiệp, nhất là những thay đổi tư liệu sản xuất và sự phát triển của các hoạt động văn hóa tương ứng, cách sống của họ đã hoàn toàn đổi thay.
Đây là một trong những đề tài nghiên cứu về Việt Nam (theo sáng kiến của bà Xuân Phương, cố Chủ tịch Hội nạn nhân chất độc da cam/dioxin “Hoa hy vọng” (Fleur d’espoir) do ông cùng một số đồng nghiệp tiến hành trong chuyến thăm Việt Nam từ năm 2002 về hậu quả của chất độc da cam/dioxin do quân Mỹ rải xuống Việt Nam trong những năm chiến tranh.
Đề tài này nằm trong khuôn khổ nghiên cứu nhân chủng học, từ năm 2002 đến 2010, do các nhà nghiên cứu Pháp và Việt Nam thực hiện đối với người dân bản xứ ở huyện A Lưới, nằm sát biên giới Việt Nam - Lào, cách trung tâm thành phố Huế khoảng 60 km.
Ông Jacque Maitre khẳng định, chất độc cam/dioxin không những ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe con người, mà nó đã để lại những khuyết tật bẩm sinh trên cơ thể trẻ em. Đây là chất độc hại diệt cỏ làm trụi các lá cây phá hoại rừng nhiệt đới tại khu vực Miền Trung này mà nhiều người còn chưa biết đến.
Theo ông, ở nơi đó có rất nhiều người dân tộc thiểu số Việt Nam từng sinh sống bằng săn bắn và làm rẫy và cũng ở đó hệ sinh thái động thực vất phong phú là nguồn thực phẩm chính nuôi sống họ. Vậy mà chất độc da cam/dioxin rải xuống vùng đất này đã phá hoạt tất cả, là tác nhân gây nên cái chết của rất nhiều người và đã phá hủy hệ sinh thái động thực vật nơi đây.
Những thông tin do ông Jacque Maitre đưa ra được các bạn Pháp đến dự buổi nói chuyện rất quan tâm, bởi nó liên quan đến những nỗi đau vẫn chưa nguôi ngoai ở Việt Nam dù chiến tranh đã qua từ lâu. Mọi người cảm thấy vô cùng xúc động khi được ông Jacque Maitre kể lại lần tới thăm gia đình có người bị nhiễm chất độc da cam.
Cả mấy thế hệ con cháu của người dân ở A Lưới từng giờ, từng ngày vẫn đang phải gánh chịu những nỗi đau đến tận cùng. Ông cho rằng sự thật này khó tả xiết và chỉ có tới tận nơi để chứng kiến mới thấu hiểu những nỗi đau của người dân Việt Nam.
A Lưới là huyện miền núi của Thừa Thiên - Huế. Người dân sống ở đây chủ yếu là đồng bào thiểu số. Trong thời kỳ chiến tranh, các máy bay Mỹ đã rải chất độc hóa học xuống A Lưới. Môi trường, sinh thái khu vực này bị nhiễm nặng chất độc da cam/dioxin.
Tại Tòa án Lương tâm nhân dân quốc tế ủng hộ nạn nhân chất độc da cam/dioxin Việt Nam diễn ra ở Paris từ 15 đến 16-5-2009, ông Jacques Maitre cũng đưa ra báo cáo cho thấy, trước năm 1960, toàn bộ A Lưới là một khu rừng nhiệt đới dày đặc, nhưng sau khi thất bại trong các cuộc tiến công bằng bộ binh, quân đội Mỹ đã tàn phá thung lũng này bằng một cuộc chiến tranh hóa học cường độ cao hủy hoại môi trường tự nhiên và gây ra tai họa nghiêm trọng và kéo dài cho sức khỏe con người.
Buổi nói chuyện do Hội Hữu nghị Pháp - Việt (AAFV), UGVF và Trung Tân thông tin và tư liệu về Việt Nam tại Paris tổ chức với sự tham dự của bà Hélene Luc - Chủ tịch hội AAFV, ông Nguyễn Thanh Tòng, phó Chủ tịch UGVF và ông Nguyễn Văn Bổn, thành viên Ban chủ tịch phụ trách các vấn đề đối ngoại của UGVF cùng các bạn bè Pháp yêu mến Việt Nam.