Cây Dã hương (còn gọi là cây Xoan dã) cao gần 30 mét, đường kính nơi phình to nhất hơn 11 mét. Cây phân thành hai cành lớn, tỏa tán rộng phủ kín toàn bộ khu di tích đền Đức Hoàng Cô thờ bà Nhị cung phi Ngô Thị Nữ Hoằng mất năm 1471 dưới thời vua Lê Thánh Tông.
Qua nhiều nguồn thông tin, người dân địa phương biết đây là cây gỗ quý, lâu đời, có giá trị văn hóa, lịch sử và khoa học. Ngày 27-7-2007, UBND xã Yên Nhân, Ý Yên có tờ trình đề nghị UBND tỉnh Nam Định và các cơ quan hữu quan nghiên cứu để có biện pháp chăm sóc, bảo vệ.
Theo chỉ đạo của UBND tỉnh Nam Định tại công văn số 08 ngày 23-1-2008, Sở KH và CN đã đề xuất nhiệm vụ và tổ chức tuyển chọn đơn vị thực hiện đề tài “Nghiên cứu bảo tồn bền vững cây gỗ đại thụ thôn Dương Phạm, Yên Nhân, Ý Yên”. Kết quả, Trung tâm Đa dạng sinh học thuộc trường Đại học Sư phạm Hà Nội trúng tuyển và tổ chức thực hiện trong hai năm (từ 7-2009 đến 6-2011).
Điều ngạc nhiên là mặc dù đã kết thúc thời gian nghiên cứu, nhưng hơn một năm nay đề tài này vẫn còn nằm trên giấy, chưa được nghiệm thu, trong khi số tiền 420 triệu đồng địa phương đã thanh toán hết cho Trung tâm Đa dạng sinh học thuộc Trường Đại học Sư phạm Hà Nội.
Bức xúc trước kế hoạch bảo tồn cây Dã hương kéo dài, không có phương án cụ thể, rõ ràng, ngày 18-6-2012 Chủ tịch UBND xã Yên Nhân Nguyễn Công Tâm gửi công văn số 07 đến Bộ Khoa học Công nghệ, Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định và nhiều cơ quan chuyên môn khác.
Nội dung công văn nêu rõ: “Thời gian đầu thực hiện đề tài các cơ quan đã kiểm tra và tổ chức diệt sâu bệnh, phun phân bón lá cho cây Dã hương nên cây và lá có trở lại màu xanh. Năm 2011 đến nay việc phòng trừ sâu bệnh cho cây không được thực hiện nữa, cây càng ngày suy yếu đi khi có tác động của đoàn về làm, phải chăng cây và lá có xanh được một mùa là do phân bón qua lá. Chúng tôi không hoàn toàn nhất trí vì đã là đề tài bảo tồn bền vững tại sao đến nay cây suy yếu đi. Xã Yên Nhân đề nghị không nghiệm thu đề tài nghiên cứu bảo tồn bền vững cây Dã hương”.
Trước tình hình này, ngày 26-6-2012 ông Đỗ Quốc Khiêm, phó Chánh văn phòng UBND tỉnh Nam Định ký công văn số 359 gửi Sở KH và CN, Sở NN-PTNT, trong đó thông báo ý kiến chỉ đạo của ông Nguyễn Viết Hưng, phó Chủ tịch UBND tỉnh là giao Sở KH và CN nghiên cứu, tổng hợp giải trình kết quả và khả năng ứng dụng đề tài nghiên cứu bảo tồn bền vững cây Dã hương, báo cáo UBND tỉnh trong tháng 6-2012.
Tuy nhiên, cuối tháng 7 vừa qua Sở KH và CN tỉnh Nam Định mới tổ chức buổi giải trình với ông Nguyễn Viết Hưng, phó Chủ tịch UBND tỉnh Nam Định. Phóng viên đã liên hệ trực tiếp với Giám đốc Sở KH và CN Lê Đức Ngân để tìm hiểu thông tin chung quanh việc bảo tồn cây Dã hương nhưng bị từ chối.
Trao đổi với ông Nguyễn Trung Kiên (74 tuổi), nguyên giáo viên Đại học Y khoa Hà Nội là cư dân ở thôn Dương Phạm, Yên Nhân, Ý Yên (Nam Định), ông được coi là người có công phát hiện, rồi ghi chép nhiều tư liệu quý về loài cây này. Ông thiết tha đề nghị UBND tỉnh, Sở KH và CN, Sở NN-PTNT có phương án cụ thể, rõ ràng để bảo tồn lâu dài, bền vững cây gỗ quý, có giá trị nhiều mặt về văn hóa, lịch sử và khoa học. Đây cũng là nguyện vọng chung của nhân dân trong thôn Dương Phạm, nơi có cây Dã hương cổ thụ.